LOOPBAANORIËNTATIE EN BEGELEIDING
METHODISCH AAN DE SLAG MET LOOPBAANORIËNTATIE


Leerlingen moeten al vroeg op de middelbare school een richting kiezen. Een profielkeuze maken, nadenken over de vervolgstudie en zich alvast oriënteren op de loopbaan. Niet gemakkelijk want leerlingen zijn hier vaak nog helemaal niet mee bezig. Zij zitten nog volop in de identiteitsontwikkeling en willen vooral leuke dingen doen. Ze gaan af op wat ze 'leuk' vinden en hun gevoel, maar ook de persoonlijke omstandigheden, ouders en vrienden spelen een belangrijke rol. Om leerlingen te helpen in dit proces heeft het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap LOB (loopbaanoriëntatie en begeleiding) in het leven geroepen. Als middelbare school ben je verplicht een LOB programma aan te bieden, al mag je zelf besluiten hoe je hier invulling aan geeft.

Met het LOB programma is het de bedoeling dat leerlingen reflecteren op zichzelf en ontdekken wie zij zijn, waar interesses liggen en hoe het werkveld eruitziet. Wanneer leerlingen hier meer inzicht in hebben zijn ze beter in staat een bewuste richting te kiezen of een studiekeuze te maken. Een middel om ook voortijdig schoolverlaten te kunnen voorkomen.

Toolkit LOB
De Toolkit LOB ontwikkeld door DilemmaManager, ondersteunt de school methodisch aan de slag te gaan met loopbaanoriëntatie. De digitale tools in de toolkit zorgen ervoor dat de school, de betrokken medewerkers en de leerlingen objectief kunnen reflecteren en sturing kunnen geven aan het loopbaankeuzeproces. Concreet bestaat de Toolkit LOB uit digitale tools (zie onderstaande tabel) en een methode om gedrag en interesses bespreekbaar te maken met leerlingen.

Ik-Wijzer  
 
Doel
Persoonlijke ontwikkeling
Identiteitsontwikkeling
Begeleidingsaanpak bepalen
Omschrijving
De Ik-Wijzer geeft inzicht in de persoonlijkheid van de jongere en daarmee in motivatie, talenten, valkuilen en leerdoelen. Het instrument is in te zetten in het kader van identiteitsontwikkeling en past daarmee goed in het oriëntatietraject in bijvoorbeeld LOB-programma's.

De uitslag geeft een beeld van 'wie' de jongere is, wat hij/zij belangrijk vindt of juist niet, waar hij/zij van nature energie van krijgt en wat juist energie kost. De uitslag geeft tevens informatie over de wijze van benaderen en begeleiden. Dat wat de ene jongere immers als prettig ervaart, zal bij de andere jongere juist weerstand oproepen. De uitslag van Ik-Wijzer levert twee rapportages op; één voor de begeleider en één voor de jongere.

ProfielkeuzeCheck  
 
Doel
Oriëntatie bij sector- of profielkeuze
Omschrijving
De ProfielkeuzeCheck is een interessevragenlijst ten aanzien van profielkeuze. Het instrument levert een kort en duidelijk rapport op waarin de match tussen de interesses en de profielen in het VMBO, HAVO of VWO worden gepresenteerd. Dit levert praktische en concrete handvatten bij het oriënteren op de profielkeuze.
RichtingWijzer  
 
Doel
Oriëntatie bij sector- of profielkeuze
Reflectie op interesses
Omschrijving
RichtingWijzer is een laagdrempelig instrument voor scholieren in het voortgezet onderwijs en gaat net een stap verder dan de ProfielkeuzeCheck. Het instrument biedt inzicht in 20 interessegebieden die een rol spelen bij het maken van een sector- of profielkeuze. RichtingWijzer laat zien waar de interesses liggen, wat een jongere bezighoudt en waar hij  graag voor uit bed komt.

De rapportage biedt een praktisch startpunt om te kijken hoe de jongere graag werkt en leert, en waar hij zich het prettigst bij voelt. Op basis hiervan worden praktische handvatten geboden voor bijvoorbeeld het maken van de sectorkeuze in het VMBO of de profielkeuze (HAVO/VWO). De rapportage is zo opgesteld dat deze ook geschikt is om aan de jongere zelf te verstrekken.

StudieMeter  
 
Doel
Oriëntatie bij keuze vervolgopleiding
Reflectie op interesses
Omschrijving
StudieMeter is een interessevragenlijst die helpt, in een korte tijd, na te denken over het kiezen van een passende vervolgstudie. Het instrument geeft inzicht in beroepssectoren en opleidingsrichtingen die wel of juist niet passen bij de studie-interesse van de jongere. Tevens worden in de praktisch toepasbare rapportages actuele opleidingen beschreven die aansluiten op het gekozen niveau (MBO, HBO en WO).

Signaalkaart Overstap VO-MBO  
 
Doel
Bewuste studiekeuze
Inventarisatie kansen en risico’s studiesucces
Ondersteuningsbehoefte signaleren
Omschrijving
De Signaalkaart Overstap VO-MBO brengt laagdrempelig de studie-interesse en studiesucceswaarden binnen het middelbaar beroepsonderwijs (MBO) in kaart. De uitslag geeft zowel de student als begeleider informatie over kansen en risico’s ten aanzien van studiesucces, een mogelijke ondersteuningsbehoefte  en welke opleidingen wel of niet aansluiten bij de interesses van de student.

De leerling voert regie
Uitgangspunt bij het inzetten van de Toolkit LOB is dat de leerling zelf regie voert.  Met behulp van de digitale tools beantwoordt de leerling vragen die betrekking hebben op "wie ben ik", "wat zijn mijn talenten", "wat zijn mijn valkuilen", "waar krijg ik energie van of juist niet", "waar liggen mijn interesses" en "welke richting past bij mij". De rapportages worden direct aan de leerling beschikbaar gesteld zodat hij/zij er direct mee aan de slag kan gaan en is vanzelfsprekend in begrijpelijke taal geschreven.

Concreet
De Toolkit LOB kan vanaf de brugklas tot aan het laatste schooljaar op de middelbare school worden ingezet. De digitale tools bieden de leerling handvatten om zelf met de loopbaanoriëntatie aan de slag te gaan en om als begeleider het LOB gesprek vorm en inhoud te geven. Alhoewel de tools complementair zijn aan elkaar, kunnen zij ook los worden ingezet en worden verspreid over de verschillende leerjaren.

Contact
Ben je geïnteresseerd of ben je op dit moment bezig het LOB programma binnen jouw school invulling te geven en heb je behoefte aan advies, neem dan gerust contact met ons op. Wij helpen graag.